پر بحث ترین
روایت رسول‌زاده از روند مهندسی انتخابات هیئت رئیسه شورای شهر کاشان
رئیس پیشین شورای شهر کاشان در نطق پیش از دستور خود گفت: این که عده‌ای با هر نام و نشان و با حداقل ...
عیادت آیت الله یثربی از مقام معظم رهبری
آیت الله یثربی با حضور در بیمارستان محل بستری رهبر انقلاب از ایشان عیادت کردند .
مسابقه مرگ در مرنجاب: 2 کشته و 3 زخمی + تصاویر
اصابت ماشین جیپ به پژو پارس در جاده مرنجاب دو کشته و سه زخمی بر جا گذاشت. یکی از این حریم‌های خیلی ...
هنر شهرستانی
 پیمان گرامی
تشكل جديد حاميان احمدي نژاد در كاشان
گفته مي شود كه به تازگي نيروهاي حامي احمدي نژاد در تشكل جديدي گرد هم آمده اند. اين افراد پس از شكست ...
انتشار نشريات مخالف دولت در دانشگاه كاشان
در اواخر اردیبهشت ماه دو نشریه دانشجویی «چشم» و «رهیاب» در دانشگاه دولتی کاشان خبر ساز شدند.
  • نظرسنجی

اگر در انتخابات مجلس در حوزه کاشان و آران وبیدگل شرکت خواهید کرد ترجیحا به کدام نامزد رأی خواهید داد؟

نامزد کاشانی - 47.2%
نامزد غیرکاشانی - 14.1%
تفاوتی ندارد - 38.7%

كل آرا: 566
اين نظرسنجي به پايان رسيده است on: 19 فوریه 2016 - 00:00

"وَرِنَه" کهن در جغرافیای اساطیری کاشان

رای دادن به این مورد
(1 رای)

 عباس حلواچی نشلجی

کاشان آنلاین: یکی از مهمترین سوالات پیش روی اسطوره شناسان و ایرانشناسان و پژوهندگان تاریخ و فرهنگ ایران زمین، کشف سرزمین ها یا کشورهایی است که در متون کهن ایرانی و تواریخ سنتی به آنها اشاره شده است.

شوربختانه اندیشه ها و نظریات مستشرقان و ایران شناسان غربی که باعث دامن زدن به نظریاتی همچون نظریه کوچ آریایی ها از شمال اروپا و سیبری به فلات مرکزی ایران شده است هنوز نیز از اعتبار نیفتاده و عده ای از ایرانشناسان نیز نظریات و تحلیل های خود را بر اساس نوشته های غربی ها پایه ریزی نموده و متون اوستایی و پهلوی و تمام کتب تاریخی و جغرافیایی بعد از اسلام را به گوشه ای افکنده و تاریخ اساطیری این سرزمین را داستان و افسانه خوانده و جلوس دیااَکوی مادی را به عنوان گاهنگاری تاریخ ایران پذیرفته اند.

دریغا که با استناد بر نظریات غربی ها مردمانی که حدود ۶۰ قرن پیش در سیلک کاشان در زمینه فرآوری مس بدان دانش عظیم رسیده بودند بربر و وحشی خوانده شده و تمام نمودهای مدنیت این سرزمین به حساب مهاجران آریایی نوشته شده است.!

دردا و دریغا...

یکی از مهمترین کشورهایی که در جغرافیایی اوستایی بدان اشاره شده است کشور"وَرِنَه"است.

در فَرگَرد یکم از کتاب وندیدادِ اوستا که مربوط به جغرافیای اساطیری ایران است در مورد کشور"وَرِنَه"چنین آمده است:

"چهاردهمین سرزمین و کشور نیکی که من-اَهورامَزدا-آفریدم،《وَرِنَ》یِ چهار گوشه بود که فریدون-کوبنده اَژی دَهاک-در آن زاده شد.

پس آنگاه اَهریمن همه تن مرگ بیامد و به پَتیارگی، دَشتانِ نابهنجار زنان و بیدادگری فرمانروایان بیگانه را بیافرید." (وندیداد،ص۶۶۳)

در آبان یَشت نیز در این باره آمده است که:

"فریدون پسر آتبین از خاندانِ توانا،در سرزمین چهارگوشه وَرِنَ، صد اسب و هزار گاو و ده هزار گوسفند، او را پیشکش آورد...

و از وی(آناهیتا) خواستار شد:

ای اَرِدویسورَ اَناهیتا! ای نیک! ای تواناترین!

مرا این کامیابی ارزانی دار که من بر"اَژی دَهاکِ"سه پوزه سه کلّه شش چشم،آن دارنده هزار [گونه] چالاکی،آن دیو بسیار زورمند دروج، آن دُروَندِ آسیب رسانِ جهان و آن زورمندترین دروجی که اَهریمن برای تباه کردنِ جهانِ اَشَه، به پَتیارگی در جهانِ اَستومَند بیافرید-پیروز شوم و هر دو همسرش《سَنگهَوَک》و《اَرِنَوَک》را-که برازنده نگاهداری خاندان و شایسته زایش و افزایش دودمانند از وی بریابم."(یشت پنجم،اوستا،ص۳۰۳)

چنانچه برمی آید سرزمین"وَرِنَ" زادگاه فریدون، چهار گوش و جایگاهی است که فریدون در آن برای ایزدان مراسم ستایش به جای آورده تا بر ضحاک پیروز شود.

اما اکنون برآنیم تا ارتباط این سرزمین کهن را در جغرافیای اسطوره ای کاشان رصد نموده و بر مدعای خویش جامه عمل بپوشانیم.

در کتاب تاریخ قم نقل از ابن مقفّع درباره کاشان آمده است که:

"هر دو قاسان را بدو قاسان پسران《خراسان》نام کرده اند.و چنین گویند که:قاسان 《اکبر بن الضحاک》است که او را《بیوراسب》می خواندند،و قاسان اصغر پسر《افریدون》است،و قول او بنزدیک ایشان درست و روشن ترست."(تاریخ قم،ص۱۰۷)

مولف کتاب خیزش قالی شورون در مورد پیوند کاشان با سرزمین"وَرِنَه" باستان چنین  می نویسد:

"این گونه به نظر می رسد که چارچوب ورنه ی باستان و منطقه ی کاشان با یکدیگر همخوانی دارد.فریدون پیشدادی با این سرزمین پیوندی ناگسستنی دارد...

بدین ترتیب از دو کاشان، یکی منسوب به ضحاک و دیگری منسوب به فریدون،سخن به میان آمده که هر دو فرزندان خراسان بوده اند.به نظر می رسد خراسان نامجای سرزمین میانی ایران در دوره جمشید بوده باشد، زیرا ضحاک و سپس فریدون پس از جمشید پادشاهی داشته اند."(خیزش قالی شورون،ص۲۵۴)

همچنین در کتاب تاریخ کاشان در مورد سر حدّ کاشان می خوانیم:

"از سر حد قریه ابوزیدآباد که در نقطه شرقی واقع است الی سر حد قریه رهق که در نقطه مغرب است بیست فرسخ ایرانی است و از سر حد قریه برزک که در نقطه جنوب است الی سر حد مزرعه کدیش که در نقطه شمال افتاده است بیست فرسخ ایرانی میباشد و مساحت خاک کاشان موافق تقریب و تخمین مربع متساوی الاضلاع است،لهذا بیست فرسخ در بیست فرسخ ایرانی عرض و طول خاک کاشان و بدیهی است که ضرب بیست فرسخ در بیست فرسخ چهارصد فرسخ می شود."(تاریخ کاشان، ص۳۳)

گویا مساحان از دیرباز به چهار گوشه بودن کاشان اشتهار داشته اند که این سنت در متون تاریخی نیز نمود پیدا کرده است.

چَثرو گَئوشه (Casru gausa) به معنای چهار گوشه بودن صفتی است که برای سرزمین"وَرِنَه" در کتاب وندیداد آمده است." (وندیداد، ص۱۹۹)

اما در این بین برگزاری مراسم نمادین قالی شویان در اردهال در نیمه مهرماه که همگام با برگزاری آیین مهرگان در ایران کهن و به مناسبت جنگ فریدون و ضحاک بوده است نیز می تواند دال بر این مهم بوده و پرده از این راز کهن بردارد...

 

منابع

اوستا،کهن ترین سروده ها و متن ها،گزارش و پژوهش جلیل دوستخواه،انتشارات مروارید۱۳۸۸.

تاریخ کاشان،عبدالرحیم کلانتر ضرابی،بکوشش ایرج افشار،انتشارات امیرکبیر۱۳۸۷.

تاریخ قم،حسن بن محمد بن حسن قمی،تصحیح دارالتحقیق آستانه قم،انتشارات زایر۱۳۸۸.

خیزش قالی شورون،سید محمد حسینی،مولف۱۳۹۴.

وندیداد،کتاب مغان،هاشم رضی،انتشارات بهجت۱۳۸۵.

 

 

کانال خبری کاشان آنلاین را در تلگرام با آدرس زیر دنبال کنید:

https://telegram.me/kashanonlinechannel

 

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

مکتب
what's up

                              ثبت نام در خبرنامه

گالری تصویر و چند رسانه ای

آمار بازدید

امروز216
دیروز689
این هفته1532
این ماه17089
جمع کل638649

آی پی شما 54.204.252.37
Unknown ? Unknown